| Emlak
Vergisi Kanunu :
Kanun Numarası : 1319
Kabul Tarihi : 29/7/1970
Yayımlandığı R.Gazete Tarih
11/8/1970 Sayı : 13576
Yayımlandığı Düstur Tertip : 5 Cilt: 9
Sayfa: 2662
BİRİNCİ KlSIM : Bina Vergisi
BİRİNCİ BÖLÜM : Mükellefiyet
Mevzu:
Madde 1 - Türkiye sınırları içinde bulunan binalar bu kanun
hükümlerine göre Bina Vergisine tabidir.
Bina tabiri:
Madde 2 - Bu kanundaki bina tabiri, yapıldığı madde ne olursa olsun,
gerek karada gerek su üzerindeki sabit inşaatın hepsini kapsar. Bu kanunun
uygulanmasında Vergi Usul Kanununda yazılı bina mütemmimleri de bina ile
birlikte nazara alınır. Yüzer havuzlar, sair yüzer yapılar, çadırlar ve
nakil vasıtalarına takılıp çekilebilen seyyar evler ve benzerleri bina
sayılmaz.
Mükellef:
Madde 3 - Bina Vergisini, binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi,
her ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf edenler öder. Bir binaya
müşterek mülkiyet halinde malik olanlar, hisseleri oranında mükelleftirler.
İştirak halinde mülkiyette malikler vergiden müteselsilen sorumlu olurlar.
İKİNCİ BÖLÜM
Muaflık ve İstisnalar
Daimi muaflıklar:
Madde 4 - (Değişik birinci fıkra: 16/10/1981 - 2536/1 md.) Aşağıda
yazılı binalar, kiraya verilmemek şartıyla Bina Vergisinden daimi olarak
muaftır.((a), (b) ve (s) fıkraları için kiraya verilmeme şartı aranmaz.)
a) (Değişik: 17/7/1972-1610/1 md.) Katma bütçeli idarelere (Mazbut vakıflar
dahil), il özel idarelerine, belediyelere, köy tüzel kişiliğine, kanunla
kurulanüniversitelere ve Devlete ait binalar;
b) (Değişik: 17/7/1972-1610/1 md.) İl özel idareleri, belediyeler ve köyler
ile bunların teşkil ettikleri birlikler veya bunlara bağlı müesseselere ait;
aa) Su, elektrik, havagazı, mezbaha ve soğuk hava işletme binaları;
bb) Belediye sınırları içindeki yolcu taşıma işletme binaları ve kapalı
durak yerleri;
c) (Değişik: 17/7/1972 - 1610/1 md.) Köylere ve köy birliklerine ait tarım
işletme binaları, soğuk hava depoları, içmeler ve kaplıcalar ile bunlar
tarafından köylünün umumi ve müşterek ihtiyaçlarını karşılamak maksadiyle
işletilen
hamam, çamaşırhane, değirmenler ve köy odaları;
d) Ordu evleri, askeri gazino ve kantinler ile bunların müştemilatı;
e) Kamu menfaatlerine yararlı derneklere ait binalar (Kurumlar Vergisine
tabi işletmelere ait olmamaları veya bunlara tahsis edilmiş bulunmamaları
şartiyle);
f) (Değişik: 17/7/1972-1610/1 md.) Kazanç gayesi olmamak şartiyle işletilen
hastane, dispanser, sağlık, rehabilitasyon, teşhis ve tedavi merkezleri,
sanatoryum, prevantoryum, öğrenci yurtları, düşkünler evi, yetimhaneler,
revirler, kreşler, kütüphaneler ve korunmaya muhtaç çocukları koruma
birliklerine ait yurtlar ve işyerleri ile benzerleri;
g) Dini hizmetlerin ifasına mahsus ve umuma açık bulunan ibadethaneler ve
bunların müştemilatı;
h) Zirai istihsalde kullanılmak şartiyle makine ve alet depoları, zahire
ambarları, samanlıklar, arabalıklar, ağıllar, ahırlar, kümesler, kurutma
mahalleri, böcekhaneler, serler (seralar) ve benzeri binalarla, işçi ve
bekçi bina,
kulübe ve barakaları;
i) Su ürünleri müstahsillerinin istihsalde kullandıkları ağ ve alet
depoları, kayıkhaneler, denizlerde ve göllerdeki işçi ve balıkçı kulübe ve
barakaları;(Yukarıda "h" ve "i" fıkralarında yazılı binaların bir kısmı
ikamete ve bir kısmı da mezkür fıkralarda yazılı maksatlara tahsis edilmiş
bulunduğu takdirde vergi, yalnız ikamete tahsis olunan kısım için
uygulanır.)
j) (Değişik: 4/12/1985 - 3239/100 md.) Umuma tahsis edildiği Maliye ve
Gümrük Bakanlığınca kabul edilen rıhtım, iskele, dalgakıran ve bunların
mütemmileri ile, demiryolları ve köprü, rampa ve tünel, yeraltı ve yerüstü
geçitleri,
peron alimantasyon tesisleri, iskele ve istasyon binaları ile yolcu
salonları, cer ve malzeme depoları gibi demiryolu mütemmimleri, Devlet Hava
Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğüne ait hava liman ve meydanlarındaki
terminal binaları,teknik blok, hangar, sistemlere ait depo; elektronik,
elektrik ve mekanik sistemlere ait laboratuvar ve bakım tesisleri, pist
taksirut ve apron sahası ile ısı ve enerji santralleri, hidrofor tesisleri,
gerek hava liman ve meydanların-
da ve gerekse uçuş yolları üzerindeki seyrüsefer yardımcı (radar, ILS, VOR,
DME,NDB gibi) tesisleri ile hava yer ve yer muhabere sistemleri (VHF, UHF,
HF) ve yukarıda belirtilen sistem ve tesislerin mütemmimleri. (Diğer
depolar, ant-
repolar, müstakil lojman ve müstakil idarehane binaları mütemmim sayılmaz);
k) Her nevi su bentları, baraj, sulama ve kurutma tesisleri;
l) Yabancı devletlere ait olup elçilik ve konsolosluk olarak kullanılan
binalar ile elçilerin ikametine mahsus binalar ve bunların müştemilatı
(Karşılıklı olmak şartiyle) ve merkezi Türkiye'de bulunan milletlerarası
kuruluşlara, milletlerarası kuruluşların Türkiye'deki temsilciliklerine ait
binalar;
m) (Değişik: 8/12/1980 - 2350/1 md.) Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti
tanınan vakıflara ait binalar (Vakıf senedindeki cihete tahsis edilmek
şartiyle);
n) Enerji nakil hatları ve direkleri.
o) (Ek: 17/7/1972-1610/1 md.) Gençlik ve Spor Bakanlığı Beden Terbiyesi
Genel Müdürlüğüne tescil edilmiş amatör spor kulüplerine ait binalar (Gelir
veya Kurumlar Vergisine tabi işletmelere ait olmamaları veya bunlara tahsis
edilmemeleri şartiyle);
p) (Ek: 17/7/1972-1610/1 md.) Tarım kredi, tarım satış kooperatifleri, 1163
sayılı Kanuna uygun olarak teşekkül eden kooperatifler ve bu kooperatiflerin
kuracağı kooperatif birlikleri, kooperatif merkez birlikleri ve Türkiye
Milli Kooperatifler Birliğinin ve Türk Kooperatifçilik Kurumunun sahip
oldukları kendi hizmet binaları.
r) (Ek: 8/12/1980-2350/1 md.) Karşılıklı olmak şartiyle Uluslararası
Andlaşmalar hükümlerine göre azınlık sayılan cemaatlara ait özel okul
binaları.
s) (Ek: 16/10/1981-2536/1 md.) Türk Silahlı Kuvvetlerini (Jandarma Genel
Komutanlığı dahil) güçlendirmek amacıyla kurulmuş vakıflara ait binalar.
t) (Ek: 21/1/1982 - 2587/1 md.) Tersane binaları (müstakil büro ve müstakil
lojman binaları hariç.)
u) (Ek: 4/12/1985-3239/100 md.) Belediye ve mücavir alan sınırları dışında
bulunan binalar (Gelir Vergisinden muaf esnaf ile götürü usulde Gelir
Vergisine tabi mükellefler tarafından bizzat işyeri olarak kullanılan
binalar hariç olmak
üzere, ticari, sınai ve turistik faaliyetlerde kullanılan binalar ile
muayyen zamanlarda dinlenme amacıyla kullanılan binalar için bu muafiyet
uygulanmaz.)
Geçici muaflıklar:
Madde 5 - (Değişik: 17/7/1972-1610/2 md.)
a) Mesken olarak kullanılan bina veya apartman dairelerinin, 50 000 liradan
az olmamak üzere vergi değerinin 1/4 ü, inşalarının sona erdiği yılı
takibeden bütçe yılından itibaren 5 yıl süre ile geçici muafiyetten
faydalandırılır. (1)
Bu binaların, bina apartman ise dairelerin, mesken olarak kullanılması
şartiyle, satınalma veya sair suretle iktisap olunması halinde de yukardaki
muaflık hükmü kalan süre için uygulanır. Mevcut binalara ilave yapılması
halinde, 33 üncü maddenin (1) sayılı bendine göre beyan edilen değerden bu
kısma isabet eden değer için, yukarda yazılı
muafiyet aynı şart ve süre ile uygulanır. Binanın, bina apartman ise
dairenin, kısmen veya tamamen mesken olarak kullanılmaması halinde bu binaya
veya daireye tanınmış bulunan muafiyet bu halin vukubulduğu yılı takibeden
bütçe yılından itibaren düşer.
b) Turizm Endüstrisini Teşvik Kanunu hükümleri dairesinde turizm müessesesi
belgesi almış olan Gelir veya Kurumlar Vergisi mükelleflerinin adı geçen
kanunda yazılı maksatlara tahsis ettikleri ve işletmelerine dahil binaları,
inşaları-
nın sona erdiği veya mevcut binaların bu maksada tahsisi halinde turizm
müessesesi belgesinin alındığı yılı takibeden bütçe yılından itibaren 5 yıl
süre ile geçici muafiyetten faydalandırılır.
c) Deprem, su basması, yangın gibi tabii afetler sebebiyle binaları yanan,
yıkılan veya kullanılmaz hale gelen veya yangın, su baskını, yer kayması,
kaya düşmesi, çığ ve benzeri (Deprem hariç) afetlerle zarar görmesi muhtemel
yerlerdeki binaların vergi mükellefleri tarafından afetin vukubulduğu veya
afete maruz bulunduğunun yetkili kuruluşça tebliği tarihinden itibaren en
geç 5 yıl içinde afetin vukubulduğu yerde veya kamu kuruluşlarınca
gösterilen yerlerde
inşa edilen binalar inşalarının sona erdiği yılı, kamu kuruluşlarınca ilgili
kanunlarına göre inşa olunup hak sahiplerine teslim edilen binalar
devredildikleri yılı takibeden bütçe yılından itibaren 10 yıl süre ile
geçici muafiyetten
faydalandırılır. (Bu halde, bu maddenin (a) fıkrası hükmü uygulanmaz.) Şu
kadar ki, kamu kuruluşlarınca afet bölgesi olduğu nedeniyle inşaat
yasağıkonulan yerlerde yapılan binalar için bu muafiyet uygulanmaz.
Muafiyetten faydalanacak mükellefler, İmar ve İskan Bakanlığından veya bu
Bakanlığın yetkili kıldığı kuruluşlardan afete maruz kaldıklarına dair
alacakları bir belgeyi vergi dairesine ibraz etmeye mecburdurlar.
d) Fuar, sergi ve panayır yerlerinde inşa edilen binalar (Bu yerlerin açık
bulunmadığı zamanlarda da kullanılanlar hariç), bu maksada tahsis
edildikleri süre için vergiden muaftır.
e) Planlama Teşkilatınca tespit ve tayin edilen geri kalmış bölgelerde inşa
edilen sınai tesisler, inşalarının sona erdiği yılı takibeden bütçe yılından
itibaren 5 yıl süre ile geçici muafiyetten faydalandırılır.
f) (Ek: 18/5/1987-3365/4 md.) Organize sanayi bölgeleri ile sanayi ve küçük
sanat sitelerindeki binalar, inşalarının sona erdiği tarihi takip eden bütçe
yılından itibaren 5 yıl süre ile geçici muafiyetten faydalandırılır.
Yukarda (a), (b), (c) ve (d) fıkralarında yazılı muafiyetlerden istifade
için, mezkür fıkralarda yazılı hallerin vukuunda, keyfiyetin bütçe yılı
içinde ilgili vergi dairesine bildirilmesi şarttır. Ancak, bu olaylar bütçe
yılının son üç ayı içinde vukubulduğu takdirde bildirim, olayın vukubulduğu
tarihten itibaren üç ay içinde yapılır. Süresinde bildirimde bulunulmazsa
muafiyet, bildirimin yapıldığı yılı takibeden bütçe yılından muteber olur.
Bu takdirde bildirimin yapıldığı bütçe yılının sonuna kadar geçen yıllara
ait muafiyet hakkı düşer. (Köylerdeki inşaat için bildirimde bulunulmaz.)
-------------------
(1) Muafiyetle ilgili olarak 24/2/1984 tarih ve 2982 sayılı kanunun 6 ve 9
uncu
maddelerine bakınız.
Madde 6 - (Mülga: 4/12/1985-3239/141 md.)
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Matrah ve Nispet
Matrah:
Madde 7 - Bina Vergisinin matrahı, binanın bu kanun hükümlerine göre
tesbit olunan vergi değeridir. Sabit istihsal tesisatına ait değerler vergi
matrahına alınmaz. (Üçüncü ve dördüncü fıkralar Mülga: 17/7/1972-1610/3 md.)
Nispet:
Madde 8 - (Değişik birinci fıkra: 4/12/1985 - 3239/101 md.) Bina
Vergisinin nispeti binde 5 tir. Meskenlerde bu nispet binde 4 olarak
uygulanır. (1) (Değişik: 21/1/1982 - 2587/3 md.) Şu kadar ki, yeniden inşa
edilen bina veya
binaların vergisi, arsasının (veya arsa payının) vergisinden az olamaz.
Yetki:
Mükerrer Madde 8 - (Ek: 4/12/1985 - 3239/102 md.) Türkiye sınırları
içinde tek meskeni olup, bu meskenlerinde bizzat oturanlardan gelirleri
münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından aldıkları
aylıklardan ibaret bulunanların bu meskenlerine ait vergi oranlarını
yarısına kadar indirmeye Bakanlar Kurulu yetkilidir. (1)
Bu hüküm, yukarıda belirtilenlerin bizzat oturmaları şartıyla tek meskene
hisse ile sahip olmaları halinde, hisselerine ait kısım hakkında da
uygulanır. Muayyen zamanlarda dinlenme amacıyla kullanılan meskenler
hakkında bu hüküm
uygulanmaz.
Mükellefiyetin başlaması ve bitmesi:
Madde 9 - (Değişik: 17/7/1972 - 1610/5 md.)
Bina vergisi mükellefiyeti;
a) Bu kanun hükümlerine göre mükelleflerin genel beyana davet edildikleri
tarihi,
b) Bu kanunun 33 üncü maddesinin 1 - 7 numaralı fıkralarında yazılı vergi
değerini tadil eden sebeplerin doğması halinde bu değişikliklerin
vukubulduğu, aynı maddenin 8 numaralı fıkrasında yazılı halde ise
mükelleflerin beyana davet edildiği tarihi,
c) Muafiyetin sukut ettiği tarihi, Takibeden bütçe yılından itibaren başlar.
Yanan, yıkılan, tamamen kullanılmaz hale gelen veya vergiye tabi iken
muaflık şartlarını kazanan binalardan dolayı mükellefiyet, bu olayların
vukubulduğu
tarihi takibeden taksitten itibaren sona erer. Oturulması ve kullanılması
kanunların verdiği yetkiye dayanılarak yasak
edilen binaların vergileri, mükelleflerce keyfiyetin vergi dairesine
bildirilmesi veya vergi dairesince re'sen tespit edilmesi üzerine, bu
olayların vukua geldiği tarihlerden sonra gelen taksitlerden itibaren, bu
hallerin devam ettiği sürece alınmaz.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Verginin Tarh ve Tahakkuku
Beyan esası:
Madde 10 - (Değişik: 21/1/1982 - 2587/4 md.)
Bina Vergisi, mükelleflerin yazılı beyanı üzerine tarh ve tahakkuk
ettirilir. Şu kadar ki, mükelleflerin beyan edecekleri değerler Maliye ve
Bayındırlık bakanlıklarınca müştereken tespit ve ilan edilecek bina
metrekare normal inşaat
maliyet bedelleriyle bu Kanunun 20 nci maddesine göre bulunacak arsa veya
arsa payı değeri esas alınarak, 31 nci madde uyarınca hazırlanmış bulunan
tüzük hükümlerinden yararlanılmak suretiyle hesaplanacak maliyet bedelinden
düşük olamaz. Düşük beyanda bulunulması halinde, mükellefin beyanı vergi
dairesince maliyet bedeline yükseltilerek tahakkuka esas alınır ve mükellefe
bildirilir. Vergi dairesince hesaplanan miktar ile mükellefin beyanı
arasındaki farka kusur cezası uygulanır. Geçici ve daimi muafiyetten
faydalanacak olanların da beyanname vermeleri mecburidir.
Bir vergi dairesi faaliyet bölgesi içindeki bir mükellefe ait binalar aynı
beyannamede birleştirilerek beyan olunur.
-------------------
(1) Türkiye sınırları içinde tek meskeni olup, bu meskenlerinde bizzat
oturanlardan gelirleri münhasıran kanunla kurulan sosyal güvenlik
kurumlarından aldıkları aylıklardan ibaret bulunanların bu meskenlerine ait
binde 4 olan
bina vergisi oranı 1998 yılı için; 19/3/1998 tarih ve 23291 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanan 6/3/1998 tarih ve 98/10752 sayılı Kararname ile % 50
oranında azaltılarak binde 2'ye indirilmiştir. Önceki yıllara uygulanan
oranlar için bu Kanunun sonundaki "KARARNAMELER İLE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER
CETVELİ"ne bakınız.
Verginin tarh ve tahakkuku:
Madde 11 - (Değişik birinci fıkra: 4/12/1985 - 3239/103 md.) Bina
Vergisi ilgili belediye tarafından mükellefin beyanı üzerine yıllık olarak
tarh ve tahakkuk ettirilir. Şu kadar ki, bir il veye ilçe hududu içerisinde
birden fazla belediye olması halinde belediye ve mücavir alan sınırları
dışında bulunan binalara ait Bina Vergisini tarha yetkili olacak belediye
ilgili valiler tarafından belirlenir. Yapılan bu tarh ve tahakkuku takibeden
yıllarda, Bina Vergisi her Bütçe yı-
lının birinci (Dahil) ayından itibaren o yıl için tahakkuk etmiş sayılır.
İKİNCİ KISIM
Arazi Vergisi
BİRİNCİ BÖLÜM
Mükellefiyet
Mevzu:
Madde 12 - (Değişik: 17/7/1972 - 1610/7 md.)
Türkiye sınırları içinde bulunan arazi ve arsalar bu kanun hükümlerine göre
Arazi Vergisine tabidir. Belediye sınırları içinde belediyece parsellenmiş
arazi arsa sayılır. Belediye sınırları içinde veya dışında bulunan
parsellenmemiş araziden hangilerinin bu kanuna göre arsa sayılacağı Bakanlar
Kurulu kararı ile belli edilir. Aksine hüküm olmadıkça bu kanunun diğer
maddelerinde yer alan arazi tabiri arsaları da kapsar.
Mükellef:
Madde 13 - Arazi Vergisini, arazinin maliki, varsa intifa hakkı
sahibi, her ikisi de yoksa araziye malik gibi tasarruf edenler öder. Bir
araziye müşterek mülkiyet halinde malik olanlar, hisseleri oranında
mükelleftirler. İştirak halinde mülkiyette malikler vergiden müteselsilen
sorumlu olurlar. Mülkiyeti ihtilaflı bulunan arazi için mutasarrıfı
bulunmayan kişiler tarafından ödenen Arazi Vergileri ihtilafın ödeme yapan
aleyhine sonuçlanması halinde ihtilafla ilgili bulunanların karar tarihinden
itibaren bir yıl içerisinde başvurmaları şartıyla kendilerine ret ve iade
olunur.
İKİNCİ BÖLÜM
Muaflık ve İstisnalar
Daimi muaflıklar:
Madde 14 - (Değişik birinci fıkra: 16/10/1981 - 2536/2 md.) Aşağıda yazılı
arazi kiraya verilmemek şartıyla Arazi Vergisinden daimi olarak muaftır.
((a), (b) ve (f) fıkralarındaki arazi için kiraya verilmeme şartı aranmaz.)
a) Katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine, belediyelere ve köy tüzel
kişiliğine, kanunla kurulan üniversitelere ve Devlete ait arazi;
b) İl özel idareleri, belediyeler ve köyler ile bunların teşkil ettikleri
birlikler veya bunlara bağlı müesseseler tarafından işletilen:
aa) Su, elektrik, havagazı, mezbaha ve soğuk hava işletmelerine ait arazi;
bb) Belediye sınırları içindeki yolcu taşıma işletmelerine ait arazi;
c) Kamu menfaatlerine yararlı derneklere ait arazi (Kurumlar Vergisine tabi
işletmelere ait olmamaları veya bunlara tahsis edilmiş bulunmamaları
şartiyle);
d) Yabancı devletlere ait olup gerek elçilik ve konsolosluk binaları gerekse
elçilerin ikametlerine mahsus binalaryapılmak üzere sahip olunan arazi ve
arsalar ile bu çeşit binalardan yanan, yıkılanların arsaları (Karşılıklı
olmak
şartiyle) ve merkezi Türkiye'de bulunan milletlerarası kuruluşların
Türkiye'deki temsilciliklerine ait arazi ve arsalar;
e) Mezarlıklar.
f) (Ek: 16/10/1981 - 2536/2 md.) Türk Silahlı Kuvvetlerini (Jandarma Genel
Komutanlığı dahil) güçlendirmek amacıyla kurulmuş vakıflara ait arazi ve
arsalar.
g) (Ek: 4/12/1985 - 3239/104 md.) Belediye ve mücavir alan sınırları
dışın-da bulunan arazi. (Gelir Vergisinden muaf esnaf ile götürü usulde
Gelir Vergisine tabi mükellefler tarafından bizzat işyeri olarak kullanılan
arsa ve arazi
hariç olmak üzere, ticari, sınai ve turistik faaliyetlerde kullanılan arazi
ile arsalar ve arsa sayılacak parsellenmemiş arazi için bu muafiyet
uygulanmaz.)
Geçici muaflıklar:
Madde 15 - (Değişik: 17/7/1972 - 1610/8 md.)
Aşağıda yazılı arazi geçici olarak Arazi Vergisinden muaftır. (1)
a) Özel kanunlarına göre Devlet ormanları dışında insan emeğiyle yeniden
orman haline getirilmek üzere ağaçlandırılan arazi 50 yıl;
b) Toprak ve topoğrafik özellikleri ve erozyon gibi sınırlayıcı faktörler
sebebiyle kültür bitkilerinin yetişmelerini engelleyen araziden; bataklık,
turbiyer, çorak, makilik, çalılık, taşlık ve sair haller dolayısıyla
üzerinde tarım
yapılamayan sahaların, ıslah tedbirleriyle yeniden tarıma elverişli hale
getirilmesinde 10 yıl;
c) Teknik, ekonomik ve ekolojik bakımlardan gerekli şartları haiz olan
arazide yeniden fidanla dikim veya aşılama veya yeniden yetiştirme suretiyle
ağaçlık, meyvalık, bağ ve bahçe meydana getirilmesinde asgari 2 yıl, azami
15 yıl;
d) Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca, organize sanayi bölgeleri için iktisap
olunduğu veya bu bölgelere tahsis edildiği kabul edilen arazi (Sanayici
lehine tapudaki tescilin yapılacağı tarihe kadar). Geçici olarak muaflıktan
istifade için arazinin bu maddede yazılı cihetlere tahsis edilmiş olduğunun
ilgili vergi dairesine bütçe yılı içinde bildirilmesi şarttır. Muafiyetler,
arazinin tayin olunan cihetlere tahsis edildiği yılı takip eden bütçe
yılından başlar. Bütçe yılı içinde bildirim yapılmazsa muafiyet, bildirimin
yapıldığı yılı takip eden bütçe yılından muteber olur. Bu takdirde
bildirimin yapıldığı bütçe yılının sonuna kadar geçen yıllara ait muafiyet
hakkı düşer.
-------------------
(1) Geçici vergi muafiyeti tanınan ağaç, fidan ve benzerlerinin sayısı ile
muafiyet süreleri için 22/4/1974 tarih ve 7/8147 sayılı Kararnameye bakınız.
(R.G.: 12/5/1974 - 14884)
KANUNLAR, TEMMUZ 1990 (Ek - 6)
(a) ve (b) fıkralarında yazılı muafiyet konusu arazinin bu fıkralarda gös-
terilen cihetlere tahsis edilmiş olup olmadığının şartları ile (c) fıkrasına
göre geçici muafiyet verilecek haller, bunların şartları ve muafiyet
süreleri Tarım ve Orman Bakanlıkları ile Türkiye Ziraat Odaları Birliğinin
mütalaası alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca belli edilir ve Bakanlar
Kurulu kararı ile yürürlüğe konulur.
Arazi vergisinde istisna:
Madde 16 - (Değişik: 21/1/1982 - 2587/5 md.)
(Değişik birinci fıkra: 4/12/1985 - 3239/105 md.) Mükelleflerin bir belediye
ve bu belediyenin mücavir alan sınırları içinde bulunan arazisinin (arsalar
hariç) toplam vergi değerinin 1 000 000 lirası Arazi Vergisinden
müstesnadır. Bu miktarı üç misline kadar artırmaya Bakanlar Kurulu
yetkilidir. Bu hükmün tatbikatında mükellef ile eş ve velayet altındaki
çocuklara ait arazi değerleri toplu olarak nazara alınır. Bu maddede yazılı
istisna, hisseli arazide mükelleflerin hisse miktarları ayrı ayrı nazara
alınmak suretiyle uygulanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Matrah ve Nispet
Matrah:
Madde 17 - Arazi Vergisinin matrahı arazinin bu kanun hükümlerine göre
tesbit olunan vergi değeridir.
(İkinci ve üçüncü fıkralar Mülga: 17/7/1972 - 1610/10 md.)
Nispet:
Madde 18 - (Değişik birinci fıkra 21/1/1982-2587/6 md.) Arazi
Vergisinin
nispeti binde 3 tür.
(Değişik: 4/12/1985-3239/106 md.) Arsalar için vergi nispeti binde 6'dır.
Mükellefiyetin başlaması ve bitmesi:
Madde 19 - (Değişik: 19/7/1972-1610/12 md.)
Arazi Vergisi mükellefiyeti;
a) Bu kanun hükümlerine göre mükelleflerin genel beyana davet edildikleri
tarihi,
b) Bu kanunun 33 üncü maddesinin 1 - 7 numaralı fıkralarında yazılı vergi
değerini tadil eden sebeplerin doğması halinde bu değişikliklerin
vukubulduğu, aynı maddenin 8 numaralı fıkrasında yazılı halde ise
mükelleflerin beyana davet edildiği tarihi,
c) Muafiyetin sukut ettiği tarihi, Takibeden bütçe yılından itibaren başlar.
Vergiye tabi iken muaflık şartlarını kazanan araziden dolayı mükellefiyet,
bu olayın vukubulduğu tarihi takibeden taksitten itibaren sona erer.
Kanunların verdiği yetkiye dayanılarak tasarrufu yasak edilen arazinin
vergisi, mükelleflerce keyfiyetin vergi dairesine bildirilmesi veya vergi
dairesince re'sen tespit edilmesi üzerine yasaklama tarihini izliyen
taksitlerden itibaren bu hallerin devam ettiği sürece alınmaz. Deprem, su
basması, yangın gibi tabii afetler sebebiyle yanan, yıkılan binaların
arsalarına ait vergiler, bu olayların vukua geldiği tarihleri takibeden
bütçe yılından itibaren iki yıl süre ile alınmaz. Üzerine bina yapılan
arsanın Arazi Vergisi mükellefiyeti, inşaatın bittiği yılı takipeden bütçe
yılından itibaren sona erer.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Verginin Tarh ve Tahakkuku
Beyan esası:
Madde 20 - (Değişik: 21/1/1982-2587/7 md.)
Arazi Vergisi, mükelleflerin yazılı beyanı üzerine tarh ve tahakkuk
ettirilir. (Değişik: 4/12/1985-3239/107 md.) Şu kadar ki; mükelleflerin
arsalar ve arazi ile ilgili olarak beyan edecekleri değerler, 213 sayılı
Vergi Usul Kanununun
asgari ölçüde birim değer tespitine ilişkin hükümlerine göre takdir
komisyonlarınca her mahalle ve arsa sayılacak parsellenmemiş arazide her köy
için cadde, sokak veya değer bakımından farklı bölgeler, arazide her il veya
ilçe için arazinin cinsi (Kıraç, taban ve sulak) itibariyle takdir olunan
birim değerlere göre hesaplanan miktardan düşük olamaz. Düşük beyanda
bulunulması halinde, mükellefin beyanı vergi dairesince birim değere göre
hesaplanan miktara yükseltilerektahakkuka esas alınır ve mükellefe
bildirilir. Vergi dairesince hesaplanan miktar ile mükellefin beyanı
arasındaki farka kusur cezası uygulanır. (Değişik: 4/12/1985-3239/107 md.)
İkinci fıkra hükmü, turistik bölgelerdeki cadde, sokak veya değer bakımından
farklı bölgelerde ilgili valilerce tespit edilecek pafta, ada veya parseller
için yapılacak takdirler hakkında da tatbik edilir.
Geçici ve daimi muafiyetten faydalanacak olanların da beyanname vermeleri
mecburidir.
Ancak Devlete ait arazi için beyanname verilmez. Bir vergi dairesi faaliyet
bölgesi içindeki bir mükellefe ait arazi bir beyannamede, arsalar ise ayrı
bir beyannamede birleştirilerek beyan olunur.
Verginin tarh ve tahakkuku:
Madde 21 - (Değişik birinci fıkra: 4/12/1985-3239/108 md.) Arazi
Vergisi ilgili belediye tarafından mükellefin beyanı üzerine yıllık olarak
tarh ve tahakkuk ettirilir. Şu kadar ki, bir il veya ilçe hududu içerisinde
birden fazla belediye olması halinde belediye ve mücavir alan sınırları
dışında bulunan araziye ait Arazi Vergisini tarha yetkili olacak belediye
ilgili valiler tarafından belirlenir. Yapılan bu tarh ve tahakkuku takibeden
yıllarda Arazi Vergisi her bütçe yı- lının birinci (Dahil) ayından itibaren
o yıl için tahakkuk etmiş sayılır.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Kısımlar Arasında Müşterek Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Muaflık ve istisna hükümlerinin bu kanunda yer alması esası:
Madde 22 - (Değişik: 17/7/1972-1610/14 md.)
Bina ve Arazi Vergileri ile ilgili muaflık ve istisna hükümleri bu kanuna
eklenmek veya bu kanunda değişiklik yapılmak suretiyle düzenlenir.
Beyanname verme süresi:
Madde 23 - (Değişik: 17/7/1972-1610/15 md.)
Emlak Vergisi ile ilgili olarak;
a) (Değişik: 8/12/1980-2350/4 md.) Bina, arsa ve araziler için 4 yılda bir
defa (Bu süre Bakanlar Kurulu Kararı ile 1 yıla kadar indirilebilir) olmak
üzere verilecek beyannameler, Maliye Bakanlığınca mükelleflerin genel beyana
davet edildikleri tarihi takibeden bütçe yılının Mart, Nisan ve Mayıs
aylarında, *
b) Yeni inşa edilen binalara ait beyannameler, inşaatın sona erdiği veya
inşaatın sona ermesinden evvel kısmen kullanılmaya başlanmış ise her kısmın
kullanılmasına başlandığı bütçe yılı içerisinde,
c) Bu kanunun 33 üncü maddesinde (8 numaralı fıkra hariç) yazılı vergi
değerini tadil eden sebeplerin doğması halinde beyannameler, değişikliğin
vukubulduğu bütçe yılı içerisinde.
d) Bu kanunun 33 üncü maddesinin 8 numaralı fıkrasında yazılı vergi değerin
tadil eden sebeplerin doğması halinde beyannameler, Maliye Bakanlığınca
yapılacak beyana davet tarihini takibeden bütçe yılının Mart, Nisan ve Mayıs
aylarında, Emlakin bulunduğu yerdeki ilgili vergi dairesine verilir. (b),
(c) ve (d) fıkraları gereğince beyanname verenlerde Maliye Bakanlığınca
yapılacak genel beyana davet tarihini takibeden bütçe yılının Mart, Nisan ve
Mayıs aylarında yeniden beyanda bulunmaya mecburdurlar. (Değişik:
30/5/1985-3208/4 md.) (a) fıkrasında yazılı beyanname verme süresini Ağustos
ayı sonuna kadar uzatmaya ve genel beyan dolayısıyla vergi dairelerine
verilecek emlak vergisi beyannamelerini iki ay önceden kabul etmeye Maliye
ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir. (b) ve (c) fıkralarında yazılı haller bütçe
yılının son üç ay içinde vukubulduğu takdirde beyanname, olayın vuku bulduğu
tarihten itibaren üç ay içinde verilir. Maliye Bakanlığı genel beyanların
yapılacağı süre içerisinde mükelleflerin beyanname verme tarihlerini tespit
etmek hususunda vergi dairelerine yetki verebilir.
Beyannamelerin şekli ve muhtevası:
Madde 24 - (Değişik: 17/7/1972-1610/16 md.)
Vergi dairesine verilecek Emlak Vergisi beyannamelerinin şekli ve muhtevası
Maliye Bakanlığınca tertip ve tanzim olunur. Beyannamede mükellefin adı,
soyadı (Tüzel kişilerde unvanı), adresi, mükellefiyete giriş sebebi ve yılı
ile birlikte asgari aşağıdaki bilgiler gösterilir:
a) Bina Vergisi bayannamesinde; binanın yeri, inşaatın nev'i, inşa tarihi,
arsanın büyüklüğü (Metrekare), kullanış tarzı, getirebileceği yıllık
gayrisafi kirası ve rayiç bedeli (Vergi değeri) (Bir çatı altında, bulunup
da kullanış tarzı veya kapıları ayrı olan konut veya işyeri birimlerinin
vergi değerleri ayrı ayrı gösterilir.)
b) Araziye ait beyannamede; arazinin yeri, cinsi, büyüklüğü (Dönüm,
metrekare), yapılan tarımın nev'i, getirebileceği yıllık gayrisafi hasılat
tutarı ve rayiç bedeli (Vergi değeri),
c) Arsalara ait beyannamede; arsanın yeri, büyüklüğü (Metrekare) ve rayiç
bedeli (Vergi değeri.)
Köylerde yapılacak beyan:
Madde 25 - (Değişik: 4/12/1985-3239/109 md.) Belediye ve mücavir alan
sınırları içinde bulunan bina ve arazi ile Emlak Vergisinden muaf olmayan
bina ve arazi hariç olmak üzere, köylerde bulunan bina ve araziye ilişkin
beyanlar sözlü veya yazılı olarak ilgili muhtarlıklara yapılır. Sözlü veya
yazılı olarak yapılan beyanlar, şekli ve muhtevası Maliye ve Gümrük
Bakanlığınca tespit olunacak bina ve arazi kıymet beyanı defterlerine
geçirildikten sonra özel yeri mükellefi imza ettirilir. Beyan esnasında
köyde bulunmayanların köy muhtarına gönderecekleri yazılı ve imzalı
beyanların bu defterlere eklenmesiyle yetinilir.
Birinci fıkra kapsamına giren yerlerde bulunup;
a) Ek süre sonuna kadar beyan edilmeyen,
b) Bu Kanunun 33 üncü maddesinde (8 numaralı fıkra hariç) yazılı haller
sebebiyle beyanı gereken, Bina ve arazinin beyanının beyanname ile yapılması
mecburidir. İl ve ilçe merkezi olmayan beldelerde, köy muhtarlıklarına ait
yetkiler belediye başkanlıklarınca kullanılır. Sözü geçen defter, varsa
müsbit evrakla birlikte ek sürenin bitiminden itibaren 15 gün içinde
muhtarlar tarafından ilgili belediyelere imza karşılığında teslim olunur.
Bina ve arazi kıymet beyanı defterlerine yazdırılmak suretiyle beyan
edilecek bina ve arazi hakkında bu Kanunun 10 ve 20 nci maddelerinin son
fıkraları hükümleri uygulanmaz.
Muhtar ve ihtiyar
kurulunun görevleri:
Madde 26 - (Değişik birinci fıkra: 17/7/1972 - 1610/18 md.) Muhtar ve
ihtiyar kurulu, mükelleflerin beyanlarını ilgili defterlerde tespit ettikten
sonra kendileri de bu beyanların doğruluğunu (Kira bedelleri ve vergi
değerleri hariç)tasdik ederler ve ayrıca bina ve arazi kıymet beyanı
defterine kaydettirilmeyen bina ve araziyi, mükelleflerin ismi ve
biliniyorsa adresi ile birlikte vergi dairesine bildirirler.
(Değişik:8/12/1980 - 2350/5 md.) Bu Kanunda yazılı işler karşılığında;Maliye
Bakanlığınca tespit edilen esaslar dahilinde ve yılda fert başına 750 lirayı
geçmemek üzere köy muhtarlarına ve ihtiyar kurulu üyelerine ücret
verilebilir.
Ek süreler içinde
beyanname verilmesi:
Madde 27 - (Değişik birinci fıkra: 17/7/1972 - 1610/19 md.) Emlak
Vergisi beyannamelerinin süresi içinde verilmemesi halinde, bu sürenin
sonunda başlayarak iki ay beklenir. Beyanname bu süre içinde verilirse,
vergi zıyaı olmamış sayılır. (İkinci fıkra Mülga: 8/12/1980 - 2350/6 md.)
İştirak halinde ve
müşterek mülkiyette beyanname verilmesi:
Madde 28 - İştirak halinde mülkiyette mükellefler müşterek imzalı bir
beyan-name verebilecekleri gibi münferiden de beyanda bulunabilirler.
Müşterek mülkiyet halinde ise beyanname münferiden verilir. Müşterek ve
iştirak halinde mülkiyetin konusunu teşkil eden gayrimenkul için kesinleşen
vergi değeri bütün mükellefler bakımından geçerli olur ve gerekli düzeltme
yapılır. İştirak halinde mülkiyette, münferiden beyanname verildiği takdirde
beyan edilen vergi değerleri üzerinden hissedarların adedine göre ayrı ayrı
tarih ve tahakkuk yapılır.
Vergi değeri:
Madde 29 - Vergi değeri, Emlak Vergisinin mevzuuna giren bina ve
arazinin rayiç bedelidir. Rayiç bedel,bina ve arazinin beyan tarihindeki
normal alım satım bedelidir. Arazi ve bina ile ilgili normal alım bedelinin
tayininde bu kanunun 31 inci maddesine göre hazırlanacak tüzükte
belirtilecek normlar nazara alınır. Tarım arazisinin vergi değerinin
tespitinde ise arazinin (Arsalar hariç) verim gücü de nazara alınır. Verim
gücünün hangi hallerde nazara alınacağı Tüzükte belirtilir.
Ödeme Süresi:
Madde 30 - (Değişik: 17/7/1972 - 1610/20 md.)
Emlak Vergisi birinci taksidi Mart, Nisan ve Mayıs aylarında, ikinci taksidi
Kasım ayı içinde olmak üzere iki eşit taksitte ödenir. (İkinci fıkra Mülga:
4/12/1985 - 3239/141 md.) Maliye Bakanlığı ödeme aylarını, bölgelerin
özelliklerine göre değiştirilebilir. Kanunlar veya diğer kamu düzeni koyan
mevzuatla tasarrufu kısıtlanan bina arsa ve arazinin ergisi,kısıtlamanın
devam ettiği sürece 1/10 oranında tahsil olunur. 9 ve 19 uncu madde
hükümleri saklıdır. Kısıtlamanın kaldırılması halinde, kaldırılma tarihini
takibeden bütçe yılından itibaren emlakin vergisi, tüm vergi değeri
üzerinden ödenir. Kısıtlamanın devam ettiği sürede tecil edilen verginin
9/10 u bina, arsa ve-ya arazinin satılması, istimlaki veya hibe yoluyla
ahara devir ve temliki halinde, tahsilat zamanaşımına uğramamış olanları
muaccel hale gelir. (Değişik: 8/12/1980 - 2350/7 md.) Kanunla ve diğer
mevzuatla yapılan kısıtlamaların neler olduğu, süresi, tevsiki ve kısıtlama
koyan kamu organlarının görevleri ve sorumlulukları Maliye Bakanlığınca,
Milli Eğitim, İmar ve İskan ve İçişleri Bakanlıklarının mütalaaları alınarak
hazırlanacak bir yönetmelikle tanzim olunur. (Değişik: 4/12/1985 -3239/110
md.) Devir ve ferağı yapılan bina ve arazinin, devir ve ferağın yapıldığı
yıl ile geçmiş yıllara ait ödenmemiş Emlak Ver-
gisinin ödenmesinden devreden devralan müteselsilen sorumlu tutulurlar.
Devrala-nın mükellefe rücu hakkı saklıdır. Tapu daireleri devir ve ferağ
işlemini, işlemin yapıldığı ayı takip eden ayın 15'inci günü akşamına kadar
ilgili belediyele-
re bildirir.
Vergi dairesince yapılacak işlem:
Madde 31 - (Değişik: 17/7/1972 - 1610/21 md.) (Birinci fıkra Mülga:
4/12/1985 - 3239/141 md.) Vergi değerlerinin takdirinde şehir ve köylerin
tabii, iktisadi ve bölgesel şartlarına göre nazara alınacak piyasa bedeli,
maliyet bedeli, kira veya yıllık istihsal değeri gibi normlar ile uyulacak
usul ve esaslar, mükelleflerden ve üçüncü şahıslardan istenecek bilgiler
tüzükte belirtilir. (Üçüncü ve dördüncü fıkralar Mülga: 4/12/1985 - 3239/141
md.)
Beyanname verilmemesi
halinde yapılacak işlem:
Madde 32 - (Değişik: 4/12/1985 - 3239/111 md.) Ek süreye rağmen
beyanname verilmez ise, vergi bu Kanun hükümlerine göre idarece tarh edilir.
Beyannamesini ek süreye rağmen vermeyen mükellefler adına ağır kusur cezası
kesilir.
Vergi değerini tadil eden
sebepler:
Madde 33 - Vergi değerini tadil eden sebepler aşağıda gösterilmiştir:
1. Yeni bina inşa edilmesi (Mevcut binalara ilaveler yapılması veya asansör
veya kalorifer tesisleri konulması yeni inşaat hükmündedir.)
2. (Değişik: 17/7/1972-1610/23 md.) Bir binanın yanması, yıkılması
suretiyleveya sair sebeplerle tamamen veya kısmen harabolması veya binada
mevcut asansör veya kalorifer tesislerinin kısmen veya tamamen kaldırılması;
3. Bir binanın kullanış tarzının tamamen değiştirilmesi veya bir binanın
ikamete mahsus mahallerinden bir kısmının dükkan, mağaza, depo gibl ticaret
ve sanat icrasına mahsus mahaller haline kalbedilmesi, (Bu hükmün
uygulanmasında bir apartmanın her dairesi bir bina sayılır ve tadil sebebi,
yalnız kullanış tarzı tamamen veya kısmen değiştirilen daire için geçerli
olur.)
4. Arazinin hal ve heyetinde değişiklik olması:
a) Arazinin fidanlandırılması veya ağaçlandırılması, bağ haline getirilmesi;
b) Fidanlı, ağaçlı veya kütüklü bir arazinin tarla haline getirilmesi veya
gelmesi;
c) Tarım yapılan bir arazinin tabii bir afet veya arıza sebebiyle veya sair
sebepler yüzünden tarıma elverişsiz hale gelmesi.
d) Tarım yapılmıyan bir arazinin tarıma elverişli hale getirilmesi,
e) Arazinin parsellenmek suretiyle arsalar haline getirilmesi.
5. Bir binanın mütemmimi durumunda olan arazinin mütemmimlik durumundan
çıkması veya bir arazi ve arsanın bina mütemmimi durumuna girmesi.
6. Bir bina veya arazinin takvim veya ifraz edilmesi veya mükellefinin
değişmesi (Araziden bir kısmının istimlak edilmesi de ifraz hükmündedir.)
7. Müteaddit arazi ve arsaların tek bir arazi ve arsa haline getirilmesi
veya müteaddit hisselere ayrılmış olan bir binanın bütün hisselerinin
birleştirilmesi.
8. (Ek: 17/7/1972 - 1610/23 md.) Herhangi bir sebep yüzünden bir şehir,
kasaba veya köyün tamamında devamlı olmak üzere bina veya arazinin
değerlerinde % 25 i aşan oranda artma veya eksiltme olması; (Son fıkra
Mülga: 17/7/1972-1610/23 md.)
Madde 34 - (Mülga:
8/12/1980 - 2350/6 md.)
Kaçakçılık cezasının uygulanmayacağı:
Madde 35 -
(Değişik:21/1/1982 - 2587/9 md.)
Bu Kanunun tatbikatında Vergi Usul Kanununun Kaçakçılık cezaları ile ilgili
hükümleri uygulanmaz.
Çeşitli Hükümler
Köy kıymet beyanı defterlerinin doldurulmasına yardım:
Madde 36 - (Değişik: 4/12/1985 - 3239/112 md.) İçişleri Bakanlığı
gerekli gördüğü takdirde, tespit edeceği esaslar dahilinde köy kıymet beyanı
defterlerinin doldurulması sırasında köy muhtarlarına yardımda bulunabilir.
Usul hükümleri:
Madde 37 - (Değişik: 4/12/1985 - 3239/113 md.)
Bu Kanun hükümleri saklı kalmak şartıyla, bu Kanuna göre alınacak vergiler
hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır. Bu Kanunda geçen "Vergi
dairesi"tabiri, belediyeleri ifade eder. Bu Kanunun uygulanmasında, Vergi
Usul Kanununun vergi inceleme yetkisi hariçolmak üzere;
1. Belediye gelir şube müdürü, gelir şube müdürü olmayan yerlerde belediye
hesap işleri müdürü, hesap işleri müdürü olmayan yerlerde muhasebeci, vergi
dairesi müdürü sıfat ve yetkisini haizdir.
2. Vergi Usul Kanununda mahallin en büyük mal memuruna verilmiş görev ve
yetkiler, belediye başkanları tarafından kullanılır. Vergi hasılatından
verilecek paylar:
Madde 38 - (Değişik:
20/7/1971-1446/2 md.)
Bir Vergi Dairesi faaliyet bölgesi içindeki Emlak Vergisi hasılatından o
bölgede bulunan Belediyelere ve İl Özel İdaresine aşağıdaki esas ve ölçülere
göre pay verilir,
Vergi hasılatının:
1. % 45 i Belediyelere,
2. % 35 i İl Özel İdaresine,
ödenir.
Ancak, İl özel İdaresine
ayrılan payın % 3 ü kesilerek Köy İdareleri sermaye payı olarak İller
Bankasına verilir. Vergi Dairesi faaliyet bölgesinde birden fazla Belediye
bulunması halinde Belediyelere ait pay son nüfus sayımındaki nüfus
miktarlarına göre belediyelere dağıtılır. Vergi hasılatından verilecek
paylar, her ayın sonu itibariyle hesaplanıp
müteakip ayın sonuna kadar adı geçen idarelere ödenir. (1)
Verginin dağılımı:
Mükerrer Madde 38 - (Ek: 4/12/1985 - 3239/114 md.)
Belediyeler tarafından tahsil edilen Emlak Vergisinin % 15'i il özel
idareleri payı, 27/6/1984 gün ve 3030 sayılı Kanunun uygulandığı şehirlerde
il özel idareleri payı ayrıldıktan sonra kalan miktarın % 20'si büyük şehir
belediyesi payı olarak ayrılır. İl özel idareleri ve büyük şehir belediyesi
payı olarak ayrılan miktarlar tahsil edildiği ayı takip eden ayın son günü
akşamına kadar ilgili il özel idareleri ile büyük şehir belediyelerine
ödenir.
Kesirler:
Madde 39 - (Değişik: 30/5/1985 - 3208/5 md.)
Emlak Vergisinin hesaplanmasında on liraya kadar olan vergi kesirleri
atılır.
Bina ve arazi vergilerinde
zamanaşımı süresinin başlangıcı:
Madde 40 - (Değişik:8/12/1980-2350/11 md.)
Beyan dışı kalan bina ve arazinin vergi ve cezalarında zamanaşımı, bu bina
ve arazinin beyan edilmediğinin idarece öğrenildiğı tarihi takip eden yılın
başından itibaren başlar.
İKİNCİ BÖLÜM
Son Hükümler
Kaldırılan hükümler:
Madde 41 - (Değişik birinci fıkra: 20/7/1971 - 1446/3 md.) Aşağıda
yazılı kanunlarla diğer kanunlardaki bu kanuna uymayan hükümler 1/3/1972
tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır :
-----------------------
(1) Bu maddenin belediye ve il özel idarelerine pay verilmesine ait
hükümleri ile bu kuruluşlara genel bütçe gelirlerinden pay verilmesine
ilişkin diğer hükümleri 2/2/1981 tarih ve 2380 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi
ile kaldırıl-
mıştır.
1. 4/7/1931 tarihli ve 1837 sayılı Bina Vergileri Kanunu ile 1996, 2413,
2870,2898,4873, 5648, 5649, 6256, 206, 309, 177, 491, 496 sayılı Kanunlar
ile ek ve tadilleri ve 1454 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi ile 3202 sayılı
Kanunun 5453 sayılı Kanunla değişik 5 inci maddesinin (b) fıkrası, 2871
sayılı Kanunun 2, 3 ve 4 üncü ve 4040 sayılı Kanunun 489 sayılı Kanunla
değişik 31 inci maddeleri ile 5237 sayılı Kanunun 4 üncü ve 5419 Sayılı
Kanunun 3 üncü maddeleri,
2. 27/6/1931 tarihli ve 1833 sayılı Arazi Vergisi Kanunu ile 2567,3585,
3726,4699,5650, 6255, 483 sayılı Kanunlar ile ek ve tadilleri ve 3116 sayılı
Kanunun 5653 sayılı Kanunla değişik 86 ncı maddesinin arazi vergisi
muafiyeti ile
ilgili hükmü ve 3653 sayılı Kanunun 7 nci maddesi,
3. 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 50, 51, 53, ila 62, 77 ve 78 inci
maddeleri,
4 - (Ek:17/7/1972 - 1610/ 24 md.; Değişik: 25/8/1977-2104/1 md.)Özel
kanunların bina ve arazi vergilerine ilişkin muaflık ve istisna hükümleri
(31/5/1963 tarihli ve 244 sayılı Kanun gereğince yapılan milletlerarası
antlaşmalarla tanı-
nan muaflık ve istisna hükümleri ile, 11/7/1972 tarihli ve 1606 sayılı
Kanunla tanınan muaflık hükümleri saklıdır.)
Ek Madde 1 - (Ek: 4/12/1985 - 3239/115 md.)
Mahalli idarelerce tahsil edilen vergi, resim, harç ve paylara ilişkin yurt
dışı danışmanlık hizmetleri Maliye ve Gümrük Bakanlığınca yürütülür. Bu
hizmetlerin yürütülmesine ilişkin usul ve esaslar Maliye ve Gümrük
Bakanlığınca belirlenir.
Geçici Madde 1 - Bu kanunun 5 inci maddesinin (a) ve (b)
fıkralarındaki geçici muaflık hükümleri gerek bu kanunun yürürlüğü
tarihinden önce muaflıktan faydalanmamış binalar hakkında, gerekse 6188
sayılı Kanunun 13 üncü maddesi ile 1837 sayılı Kanunun 206 ve 491 sayılı
kanunlarla değişik 4 üncü maddesi gereğince geçici muafiyet almış binalar
hakkında da, bu binaların inşalarının sona erdiği yılı takibeden 10 yıllık
devrenin 1/3/1972 tarihinden sonra kalan kısmı için uygulanır. (Ancak,
1/3/1972 tarihine kadar tarhi gereken bina, buhran ve savunma vergileri,
mezkür tarihe kadar mer'i olan kanun hükümlerine göre tarh. tahakkuk ve
tahsil olunur.) (1) 1833 sayılı Arazi Vergisi Kanunu ile ek ve tadilleri
gereğince tanınan geçici muafiyetler saklıdır.
Geçici Madde 2 - (Değişik: 20/7/1971 - 1446/4 md.)
1971 bütçe yılı sonuna kadar olan dönemlerle ilgili tarh, tahakkuk, tahsil
ve diğer işlemlerin Bina, Arazi, İktisadi Buhran ve Savunma Vergisi
Kanunları ile Vergi Usul Kanunu ve bunların ek ve tadilleri ve 1454 sayılı
Kanunun 13 üncü
maddesi ile 3202 sayılı Kanunun 5453 sayılı Kanunla değişik 5 inci
maddesinin (b) fıkrası, 5237 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi ve 2871 sayılı
Kanunun 2, 3 ve 4 üncü maddeleri hükümleri gereğince Özel İdareler
tarafından yapılmasına devam olunur. Şu kadar ki, 1971 bütçe yılına ait
Bina, İktisadi Buhran ve Savunma Vergisi ile Arazi Vergisi mükellefiyeti,
1/3/1971 tarihinden itibaren başlar ve bu vergiler 1971 yılının Temmuz ve
Kasım aylarında olmak üzere iki eşit taksitte ödenir.
-----------------------
(1) Bu hükümdeki "1/3/1971 ve 28/2/1971" tarihleri, 20/7/1971 tarih ve 1446
sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle "1/3/1972" olarak değiştirilmiş ve metne
işlenmiştir.
Geçici Madde 3 - 28/2/1971 tarihine kadar ki dönemlere ait olarak
tahakkuk edip de bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar tahsil edilmemiş
bina, buhran,savunma ve arazi vergisi borçlarının kanunun meriyetinden
itibaren geçecek ilk 2 nci ay sonuna kadar tamamını ödeyenlerin, vergi
cezası ve gecikme zamlarının % 90 ı,2 nci iki ay sonuna kadar tamamını
ödeyenlerin vergi cezası ve gecikme zamlarının % 80 i ve 3 üncü iki ay
sonuna kadar tamamını ödeyenlerin vergi cezası ve gecikme zamlarının % 70 i
affedilir. Bu devreye taallük eden vergilerden ihtilaflı bulunanlar (Kanunun
meriyetinden sonra ihtilaflı hale gelenler dahil) ödeme süresinin başladığı
tarihten itibaren ikişer aylık süreler içerisinde tamamen ödendikleri
takdirde 1 inci fıkrada açıklandığı nispette aftan faydalanırlar. (Geçici
Madde 4 - 1970 yılında emlak vergisinin uygulanmasıyla ilgili her türlü
giderlere harcanmak üzere 1970 yılı Bütçe Kanununun Maliye Bakanlığı kıs-
mının 14.000 inci bölümüne 14.496 numaralı (Diğer giderler) maddesine
gerekli ödeneği kaydetmeye veya bu tertibe aynı maksatla ödenek aktarmaya
Maliye Bakanı yetkilidir.
Geçici Madde 5 -
(Mülga: 11/12/1981-2562/28 md.)
Geçici Madde 6 - (Ek:
20/7/1971 - 1446/5 md.)
1971 bütçe yılı içerisinde Emlak Vergisi Kanununun 5 ve 15 inci maddeleri
hükümlerine göre yapılacak bildirimler ile 23 üncü maddesi gereğince
verilecek beyannameler bir defaya mahsus olmak üzere 1972 bütçe yılının
Mart,Nisan ve Mayıs aylarında verilir ve yapılan bu beyan ve bildirimlere
istinaden tarih ve tahakkuk ettirilecek vergilere ait mükellefiyet 1972
bütçe yılı başından itibaren başlar. Köylerde yapılacak beyanlar hakkında da
yukarıdaki hüküm uygulanır. Bu maddede yazılı beyan süresini bir misline
kadar uzatmaya Maliye Bakanlığı yetkilidir.
Geçici Madde 7 - (Ek:
20/7/1971 - 1446/6 md.)
1971 yılında Emlak Vergisinin uygulanması ile ilgili her türlü giderlere
harcanmak üzere 1971 yılı Bütçe Kanununun Maliye Bakanlığı kısmının ilgili
bölüm ve maddelerine gerekli ödeneği kaydetmeye veya bu tertiplere aynı
maksatla ödenek aktarmaya Maliye Bakanı yetkilidir.
Geçici Madde 8 - (Ek:
20/7/1971 - 1446/7 md.) 1971 bütçe yılında Savunma Vergisi Kanununa göre
tahsil edilip Hazineye yatırılacak miktar Gelir Bütçesinin 55 000 Servet ve
Servet Transferleri Üzerinden Alınan Vergiler bölümünün 55 100 Emlak Vergisi
maddesine gelir kaydolunur.
Geçici Madde 9 - (Ek:
17/7/1972 - 1610/25 md.) 20/7/1971 tarihli ve 1446 sayılı Kanunun 5 inci
maddesi hükmü saklıdır.
Geçici Madde 10 (Ek:
17/7/1972-1610/25 md.)
Bu kanunun yürürlüğe girmesinden sonra beyanname verme süresi Maliye Bakanı
tarafından altı ay daha uzatılabilir. Bu süre içerisinde mükellefler
dilerlerse yeniden beyanname verebilirler. Bu uzatma süresi kullanılmadığı
tak- dirde,1319 sayılı Kanun hükümlerine müsteniden beyanda bulunan
mükellefler adına yapılan tarhiyat, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihi
takibeden beş yıl içinde idarece düzeltilir. Fazla ödenen vergiler ret ve
iade olunur.
Geçici Madde 11 - (Ek: 8/12/1980 - 2350/12 md.)
1982 Bütçe Yılına rastlayan Emlak Vergisi genel beyan dönemi, 1980 Bütçe
Yılına alınmış olup, müteakip genel beyanda bulunma süresi; 1980 yılı
başlangıç kabul edilmek suretiyle, bu Kanunun 23 ncü maddesindeki esaslara
göre hesaplanır. 1980 Yılı Bütçe Kanununun 10/E maddesine göre, Maliye
Bakanlığınca aynı yıl yapılan beyana davet, bu Kanunun 23 üncü maddesine
göre yapılmış genel beyana davet hükmündedir. Mezkür hükmün kapsamı dışında
kalan yerlerdeki mükelleflerin bu Kanunun yürürlüğe girdiği ayı takip eden 3
aylık süre içinde genel beyana davetleri ve genel beyanda bulunmaları
sağlanır. 1980 Yılı Bütçe Kanununun 10/E maddesine göre yapılan beyana davet
üzerine 29/8/1980 tarihine kadar ve bu tarihi takip eden 2 aylık ek süre
içinde beyanda bulunan mükellefler, 1981 yılının Ocak ayı sonuna kadar daha
önce beyan ettikleri vergi değerlerini yükseltici yönden yeniden beyanda
bulunabilirler. Bu beyanlar da genel beyan hükmünde kabul edilir.
Yukarıdaki esaslara göre beyanda bulunan mükelleflere Emlak Vergisi Kanunu-
nun 27 nci maddesinde belirtilen 2 aylık ek süre tanınmaz.
Geçici Madde 12-(Ek:
8/12/1980 - 2350/12 md.)
Emlak Vergisi Kanununun 4 ncü maddesine bu Kanunla eklenen (r) fıkrasında
belirtilen binalar için 1972 yılından itibaren tarh ve tahakkuk ettirilen
Emlak Vergileri ile bunlara bağlı zam ve cezalardan bu Kanunun yürürlük
tarihinde henüz tahsil edilmemiş bulunanları terkin olunur.
Geçici Madde 13 - (Ek:
8/12/1980 - 2350/12 md.)
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun uygulanmaya başladığı tarihten önceki
dönemlere ilişkin olarak il özel idarelerince tarh ve tahakkuk ettirilip
henüz tahsil edilmemiş olan bina, arazi ve buna müteferri diğer vergi ve
resimler ile ceza ve gecikme zamları tahsil edilmez. İdari ve mali yargı
organlarındaki uyuşmazlıklar geri alınır, cebri kovuşturmaya ilişkin her
türlü işlem kaldırılır.
Geçici Madde 14 - (Ek:
4/12/1985 - 3239/116 md.)
Bakanlar Kurulu, ödenecek Emlak Vergisi miktarını ilgili belediye
meclislerinin kararı ve belediye başkanının teklifi üzerine,
mahalleler,köyler veya cadde, sokak yahut değer bakımından farklı bölgeler
itibariyle birlikte veya ayrı ayrı olmak üzere 1986 yılı için % 40'tan, 1987
yılı için % 20'den fazla olmamak üzere indirebilir. Bakanlar Kurulu, gerekli
gördüğü takdirde, belediye meclislerinin kararı ve belediye başkanlarının
talebi olmadan ödenecek Emlak Vergisi miktarını Türkiye genelinde 1986 yılı
için % 40'tan, 1987 yılı için % 20'den fazla olmamak üzere indirebilir.
Geçici Madde 15 - (Ek:
4/12/1985 - 3239/116 md.) 1/1/1986 tarihinden önceki dönemlerde meydana
gelen vergiyi doğuran olaylar sebebiyle bu tarihe kadar beyan edilmiş bina
ve araziye ait Emlak Vergisinin tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerine Maliye
ve Gümrük Bakanlığına bağlı vergi dairelerince devam olunur. 1/1/1986
tarihine kadar beyannamesi verilmemiş bina ve araziye ait tarh,tahakkuk ve
tahsil işlemleri ilgili belediyeler tarafından yapılır.
Geçici Madde 16 - (Ek:
4/12/1985 - 3239/116 md.)
a) 1980 ila 1982 dönemlerine ait olup 1/1/1986 tarihine kadar beyannamesi
verilmemiş olan ve idarece tarh işlemi sonuçlanmamış bulunan bina ve arsalar
hakkında 1983 yılında uygulanan bina metrekare normal inşaat maliyet
bedelleri ile arsalara ait asgari ölçüde birim değerleri,
b) 1980 ile 1985 dönemlerine ait olup 1/1/1986 tarihine kadar beyannamesi
verilmemiş olan ve idarece tarh işlemi sonuçlandırılmamış bulunan arazi
hakkında 1986 yılında uygulanacak asgari ölçüde arazi birim değerleri,
uygulanır.
Geçici Madde 17 - (Ek:
18/5/1987-3365/5 md.)
Bu Kanunun 5 inci maddesinin (f) fıkrasındaki geçici muafiyet,daha önceki
yıllarda inşaatı biten binalar için inşaatın bittiği yılı takip eden yılın
başından itibaren hesaplanır ve kalan süre kadar uygulanır.
Bu maddede yer alan geçici muafiyete tabi binaların 1987 yılına ait emlak
vergileri terkin, tahsil edilmiş bulunanlar red iade olunur.
Yürürlük ve yürütme:
Madde 42 - Bu Kanun 1/3/1971 tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 43 - Bu kanunu Maliye Bakanı yürütür.
*
* *
29/7/1970 TARİH VE 1319 SAYILI ANA KANUNA İŞLENEMEYEN GEÇİCİ MADDELER:
1 - 21/1/1982 tarih ve 2587 sayılı Kanunun geçici maddeleri:
Geçici Madde 1 - Emlak Vergisi Kanununun 27 nci maddesinde yazılı ek
süreden sonra ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar verilen
beyannameler üzerine geç beyanda bulunmaktan dolayı değerleme işlemi
yapılmaz. Ayrıca, bu Kanunun yürürlük tarihine kadar herhangi bir şekilde
emlak vergisi beyannamesi vermemiş olanlara 1/6/1982 tarihine kadar ek
beyanname verme süresi tanınmıştır. Bu tarihe kadar beyanname verenler
hakkında geç beyanda bulunmaktan dolayı değerleme işlemine başvurulmaz.
Geçici Madde 2 - 6830 sayılı İstimlak Kanununda değişiklik
yapılıncaya kadar, bu Kanuna göre yapılacak kamulaştırmalarda ödenecek
kamulaştırma karşılıkları, kamulaştırma tarihinden önce malik tarafından
bildirilen ve emlak vergisine esas olan son vergi beyan değerini geçemez.
Ancak son vergi beyan tarihinden kamulaştırma tarihine kadar bir yıldan
fazla bir süre geçmişse, geçen süre içinde Ticaret Bakanlığınca yayımlanan
toptan eşya fiyatları indeksindeki artışlar nispetinde ve vergi değerinin
bir katına kadar artırma yapılabilir. Şu kadar ki,bu şekilde yapılacak
artırma, gayrimenkulün rayiç (alım satım) bedelini aşamaz. Vergi beyan
değerine yıllık toptan eşya fiyatlarındaki artış sebebiyle ilave edilen
miktarla birlikte elde edilecek meblağ, gayrimenkulün rayiç bedelinden
yüksek ise kamulaştırma karşılığı rayiç bedelden fazla olamaz. Herhangi bir
sebeple emlak vergisi beyannamesi vermemiş mükelleflerin gayrimenkullerinin
emlak vergisine esas değerleri 1319 sayılı Emlak Vergisi kanunun 29 ve 31
nci maddeleri hükümlerine göre saptanır ve bu gayrimenkuller için ödenecek
kamulaştırma bedelleri hakkında da birinci fıkra hükmü uygulanır.
(1)
--------------------------
(1) Geçici 2 nci maddenin kamulaştırılan taşınmaz malın değerinin tesbitine
dair hükmü 4 Kasım 1983 tarih ve 2942 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesi ile
yürürlükten kaldırılmıştır.
|